TET EXAM HINDI SUBJECT : महत्वपूर्ण पर्यायवाची शब्द
- अग्नि – अनल,
पावक, वह्नि, हुताशन, ज्वाला
- अंधकार – तम,
तिमिर, ध्वांत, अंधियारा
- अमृत – पीयूष,
सुधा, सोम, अमिय
- आकाश – नभ,
गगन,
अंबर, व्योम
- आनंद – हर्ष,
उल्लास, प्रमोद, प्रसन्नता
- अश्व – घोड़ा,
तुरंग, हय, वाजी
- आँख – नेत्र,
नयन,
लोचन, चक्षु
- आग – अग्नि,
अनल,
पावक, वह्नि
- आत्मा – जीव, चेतन, प्राणी, जीवात्मा
- इंद्र – देवराज,
सुरपति, शक्र, पुरंदर
- इच्छा – अभिलाषा,
कामना, आकांक्षा
- ईश्वर – भगवान, प्रभु, परमात्मा, जगदीश
- उषा – प्रभात,
अरुणिमा, भोर
- उपवन – बगीचा,
वाटिका, उद्यान
- उल्लू – घुग्घू, उलूक
- कमल – पंकज,
नीरज, सरोज, जलज, अरविंद
- कपड़ा – वस्त्र,
वसन,
परिधान, अंबर
- कवि – शायर,
रचनाकार, काव्यकार
- किसान – कृषक,
काश्तकार, अन्नदाता
- कोयल – कोकिला,
पिक
- क्रोध – रोष,
कोप,
अमर्ष
- कुत्ता – श्वान,
सारमेय
- कर्ण – कान, श्रवण
- खग – पक्षी,
विहंग, पंछी
- खेत – कृषि भूमि,
कर्षण भूमि
- खुशी – हर्ष, आनंद, उल्लास, प्रमोद
- गाय – गौ,
धेनु, सुरभि
- गंगा – भागीरथी,
जाह्नवी, मंदाकिनी
- गज – हाथी,
द्विप, कुंजर
- गुरु – आचार्य,
अध्यापक, उपाध्याय
- गृह – घर,
भवन,
निवास
- गर्व – अभिमान, दर्प, घमंड
- घोड़ा – अश्व,
हय,
तुरंग, वाजी
- घर – गृह, सदन, आवास, निवास
- चंद्रमा – शशि,
इंदु, सोम, राकेश, निशाकर
- चिड़िया – पक्षी,
खग,
विहंग
- चेहरा – मुख, वदन, आनन
- जल – नीर,
तोय,
सलिल, अंबु, वारि
- जंगल – वन,
अरण्य, कानन, विपिन
- जीवन – प्राण,
जीवितावस्था, जिन्दगी
- ज्योति – प्रकाश, प्रभा, आलोक
- टहनी – शाखा, डाली
- तलवार – खड्ग,
कृपाण, असि
- तारा – नक्षत्र,
सितारा
- तीर – बाण,
शर,
सायक
- तरु – वृक्ष, पादप
- दानव – राक्षस,
असुर, निशाचर
- दिन – दिवस,
दिवा, वासर
- दया – करुणा,
कृपा, अनुकम्पा
- दुख – शोक,
विषाद, पीड़ा, संताप
- धन – संपत्ति,
द्रव्य, वित्त, दौलत
- देवता – सुर, अमर, देव
- धरती – पृथ्वी,
धरा,
वसुंधरा, अवनि
- धनुष – कोदंड, चाप, शरासन
- नदी – सरिता,
तटिनी, तरंगिणी
- नारी – स्त्री,
महिला, वनिता, रमणी
- नयन – नेत्र,
लोचन, आँख
- नर – मनुष्य, मानव, पुरुष
- पर्वत – गिरि,
शैल,
नग,
भूधर
- पक्षी – खग,
विहंग, नभचर
- पानी – जल,
नीर,
सलिल, तोय
- पुत्र – सुत,
तनय,
आत्मज, नंदन
- पुत्री – सुता,
तनया, आत्मजा
- पति – स्वामी,
नाथ,
भर्ता
- पत्नी – भार्या,
अर्धांगिनी, दारा
- पुस्तक – ग्रंथ,
पोथी, किताब
- प्रकाश – आलोक,
ज्योति, प्रभा, रोशनी
- प्रेम – स्नेह, अनुराग, प्रीति, ममता
- फूल – पुष्प,
सुमन, कुसुम, प्रसून
- फल – मेवा, सुफल
- बादल – मेघ,
घन,
जलधर, वारिद
- बालक – लड़का,
कुमार, शिशु
- बुद्धि – मेधा,
मति,
विवेक
- भाई – भ्राता,
सहोदर
- भवन – गृह, सदन, आवास
- भगवान – ईश्वर,
प्रभु, परमात्मा
- भूमि – धरती,
धरा,
पृथ्वी
- भौंरा – भ्रमर, मधुप, अलि
- माता – जननी,
अंबा, मातृ
- मित्र – सखा,
मीत,
सुहृद
- मनुष्य – मानव,
नर,
आदमी
- मुख – वदन,
आनन,
चेहरा
- मोर – मयूर,
शिखी
- मृत्यु – निधन,
देहांत, स्वर्गवास
- मेघ – घन, जलधर, बादल
- युद्ध – संग्राम,
समर,
रण
- यश – कीर्ति,
ख्याति, प्रसिद्धि
- राजा – नरेश,
भूप,
नृप,
महीप
- रात – रात्रि,
निशा, यामिनी
- रक्त – रुधिर,
शोणित, लोहित
- रथ – स्यंदन,
शकट
- लक्ष्मी – श्री,
कमला, हरिप्रिया
- लता – वल्लरी,
बेल
- वन – अरण्य,
कानन, विपिन
- वायु – पवन,
समीर, अनिल, मारुत
- वर्षा – वृष्टि,
बरखा, पावस
- विद्या – शिक्षा,
ज्ञान, बोध
- विद्यार्थी – छात्र,
शिष्य
- वस्त्र – वसन,
परिधान, अंबर
- वचन – कथन,
उक्ति, कथ्य
- शत्रु – अरि,
रिपु, बैरी, दुश्मन
- शरीर – देह,
तन,
काया
- शिव – शंकर,
महादेव, भोलेनाथ
- शेर – सिंह,
केसरी, मृगराज
- शिक्षा – विद्या,
तालीम, ज्ञान
- शोक – दुख,
विषाद, संताप
- सूर्य – रवि,
भानु, आदित्य, दिनकर, भास्कर
- समुद्र – सागर,
सिंधु, जलधि, रत्नाकर
- साँप – नाग,
सर्प, भुजंग
- साधु – संत,
महात्मा, तपस्वी
- सेना – वाहिनी,
फौज,
चमु
- सत्य – सच,
यथार्थ, वास्तविकता
- स्वर्ग – देवलोक,
सुरलोक
- सिंह – शेर,
केसरी, मृगराज
- हाथ – कर,
पाणि, हस्त
- हृदय – दिल,
उर,
अंतःकरण
- हाथी – गज,
कुंजर, द्विप
- हवा – पवन,
समीर, अनिल
TET/CTET
में बार-बार पूछे जाने वाले 50 अत्यंत महत्वपूर्ण
पर्यायवाची
|
शब्द |
पर्यायवाची |
|
अग्नि |
अनल, पावक |
|
जल |
नीर, तोय |
|
सूर्य |
रवि, भानु |
|
चन्द्रमा |
शशि, इंदु |
|
पृथ्वी |
धरा, वसुधा |
|
आकाश |
नभ, गगन |
|
कमल |
पंकज, नीरज |
|
वन |
अरण्य, कानन |
|
पर्वत |
गिरि, शैल |
|
समुद्र |
सागर, सिंधु |
|
मित्र |
सखा, सुहृद |
|
शत्रु |
अरि, रिपु |
|
राजा |
नरेश, भूप |
|
गुरु |
आचार्य, उपाध्याय |
|
विद्यार्थी |
छात्र, शिष्य |
|
पुस्तक |
ग्रंथ, पोथी |
|
नारी |
वनिता, रमणी |
|
पुत्र |
तनय, आत्मज |
|
पुत्री |
तनया, आत्मजा |
|
फूल |
पुष्प, सुमन |
|
प्रकाश |
ज्योति, आलोक |
|
अंधकार |
तम, तिमिर |
|
प्रेम |
अनुराग, प्रीति |
|
क्रोध |
रोष, कोप |
|
दया |
करुणा, कृपा |
|
खुशी |
हर्ष, उल्लास |
|
दुख |
शोक, विषाद |
|
वर्षा |
वृष्टि, बरखा |
|
वायु |
समीर, अनिल |
|
गाय |
धेनु, गौ |

0 Comments